Ook in de zorg en dienstverlening is de lichamelijke belasting vaak groot. Beeldschermwerk, een bijzondere vorm van lichamelijke belasting, wordt door 80 procent van de werknemers gedaan. Het gemiddelde is in Nederland opgelopen tot 3,8 uur beeldschermwerk per werknemer per dag. De kans is dus groot dat fysieke belasting een belangrijk onderwerp is voor de ondernemingsraad of de PVT.

Inventariseer

Inventariseer eerst of er in het bedrijf of de instelling sprake is van fysieke belasting. Als het goed is, staat dat in de risicoinventarisatie en -evaluatie (RI&E). Het kan gaan om tillen en dragen, duwen en trekken, trillen en schokken, statische werkhoudingen, repeterende bewegingen of energetische belasting. Zijn ook de risico’s rond beeldschermwerk geïnventariseerd?

Onderzoek

Voor fysieke belasting zijn vaak geen wettelijke normen. De Arbeidsinspectie verwijst wel naar beoordelingsmethodes en gebruikt die ook bij haar inspecties. Voor het beoordelen van tilsituaties is de NIOSH-methode geschikt. Voor trekken en duwen kan de KIM-methode worden gebruikt. Er zijn normen voor beeldschermwerk. En gewichten van vaker voorkomende lasten kunnen gewogen worden. Bepaal hoe groot de fysieke belasting in het bedrijf is en welke medewerkers er in welke mate aan worden blootgesteld. Kaart dit aan in de overlegvergadering. Doe als ondernemingsraad een voorstel om een geluidsmeting te laten plaatsvinden.

Neem maatregelen

Kijk vervolgens of er in het bij de RI&E horende plan van aanpak maatregelen worden genomen om de blootstelling aan lichamelijke belasting te verminderen. Is er wel sprake van, maar staan er geen maatregelen in het plan van aanpak? Kaart dit aan in de overlegvergadering.

Volg de strategie

Bij maatregelen is de bronaanpak aan de orde, oftewel de arbeidshygiënische strategie. Kijk eerst of de lichamelijke belasting kan worden voorkomen, bijvoorbeeld door het wijzigen van het productieproces. Als dat niet kan, is de volgende stap het verminderen van de lichamelijke belasting. Bijvoorbeeld door het te tillen gewicht te beperken (onderdelen of halffabricaten in lagere gewichtseenheden aan laten voeren) of door het gebruik van tilhulpmiddelen. Als ook dat niet kan, moet de blootstelling aan lichamelijke belasting beperkt worden. Bijvoorbeeld door medewerkers het lichamelijk belastende werk onderling te laten verdelen of door het belastende werk af te wisselen met lichamelijk minder belastend werk. Het laatste redmiddel is het lichamelijk trainen van de medewerker. Bijvoorbeeld door begeleide fitness. De ondernemingsraad dient de bestuurder te wijzen op deze wettelijk verplichte arbeidshygiënische strategie.

Betrek de achterban erbij

Laat de bestuurder voorlichting geven aan medewerkers die blootstaan aan fysieke belasting (dit is wettelijk verplicht). Zorg ervoor dat deze medewerkers regelmatig een lichamelijke keuring aangeboden krijgen (PAGO of PMO). Hierdoor komt dreigende gezondheidsschade vroegtijdig in beeld en ontstaat bewustwording van het risico bij de medewerkers. Betrek de achterban bij het bedenken van maatregelen en mogelijke oplossingen.