Volgens het OM heeft Eternit in strijd met zijn zorgplicht gehandeld en werknemers opzettelijk blootgesteld aan ernstige gezondheidsrisico's die de blootstelling aan asbest met zich meebracht. Let op: het bedrijf wordt dus wel vervolgd, maar niet diens bestuurders. Zij hoeven dus geen enkele verantwoording af te leggen of strafrechtelijke consequenties te vrezen voor hun beleid.
Geen strafrechtelijke vervolging bestuurders
Een halve eeuw lang heeft Eternit – lees: de bestuurders van deze fabriek – vele mensen willens en wetens blootgesteld aan ernstige gezondheidsrisico’s. Het asbestdrama in onze hele maatschappij hebben wij voor een belangrijk deel aan Eternit te wijten en de ellende is nog lang niet voorbij. Al decennialang is het mij een doorn in het oog dat de bestuurders van de Eternit-fabriek in Goor hier niet strafrechtelijk voor worden vervolgd.
Let wel: het gaat hier om een bedrijf dat berucht was om zijn vreselijke arbeidsomstandigheden. Een bedrijf dat zeker tot in de jaren 80 is doorgegaan met het importeren van ruw asbest en de productie van asbestcementproducten. Dit terwijl het donders goed wist dat dit bij de mijnwerkers, vervoerders, werknemers en hun familie, en omwonenden tot dodelijke asbestkanker zou kunnen leiden.
Een bedrijf dat eveneens wist dat de consumenten aan het kankerverwekkende asbest in zijn producten zouden worden blootgesteld. Net zo goed als de installateurs, technici, timmerlieden, schilders, klusjesmannen, bouwvakkers en slopers. Tot in lengte van vele jaren. Kinderen op school. Jij en ik. Een bedrijf dat wist dat zijn producten uiteindelijk op de stort zouden eindigen en daar tot in de eeuwigheid milieuvervuiling zouden veroorzaken.
Politieke beïnvloeding ging voor veiligheidsbeleid
Daar bleef het niet bij: dit bedrijf heeft ook asbestafval gratis meegegeven aan gemeenten en boeren in de wijde omgeving, die het vervolgens gebruikten om wegen en erven mee te verharden. De boeren reden er zelfs nog een paar keer met de tractor overheen, om het materiaal te verpulveren. Je zult maar het schoolkind of de postbode zijn geweest die daar dagelijks overheen fietste… Het opruimen van deze vervuilde wegen heeft onze maatschappij tientallen miljoen euro’s gekost.
De bestuurders van Eternit waren niet zo bezig met het veiligheidsbeleid, maar wel met politieke beïnvloeding (richting minimale veiligheidsnormen). Om schijnheilig te kunnen zeggen: "Maar wij hebben ons toch aan de wet gehouden? Dan valt ons toch niets te verwijten?" Zo werd er aardig wat geld bespaard aan veiligheidsmaatregelen, vermoed ik.
Maar wij wonen toch in een rechtstaat? Daar kan zo’n omvangrijk, grof schandaal met zo ongekend veel doden toch niet gebeuren zonder rekenschap? Gaat er dan niemand de bak in? Tja. Ik hoor het je zeggen. We stonden er allemaal bij en keken ernaar.
