De breedplaatklem is het resultaat van een innovatietraject dat in totaal twee jaar duurde. Het begon toen uitvoerders Kees Vlijm en Ferry Hoogstra hun verbazing uitspraken: hoe kon het toch dat op veel bouwplaatsen nog altijd aanpikkers lopen te hannesen om de hijskettingen op de juiste plaats te bevestigen aan breedplaatvloeren? Terwijl in elke haven de kranen moeiteloos containers oppikken en verplaatsen zonder tussenkomst van een hijsbegeleider.     

Dat aanpikken is namelijk niet zonder gevaar. De gemiddelde vrachtwagen die op een bouwplaats aankomt, is beladen met zes tot acht breedplaten. De bovenste plaat ligt zo'n 3,5 meter boven maaiveld. De aanpikker moet daar op klimmen en over de tralieliggers of supports stappen om de hijsogen precies in de juiste knopen te bevestigen. Omdat hij zo hoog zijn werk doet, moet hij zijn aangelijnd of moet er een meeschuivende randbeveiliging zijn voorzien. 

Hijspunten ín de knopen 

"Aanpikken luistert heel nauw", benadrukt Martijn de Koning, veiligheidskundige bij De Nijs. "Het vraagt veel kennis en ervaring van de hijsbegeleider. De hijspunten moeten echt ìn de knopen worden geplaatst op de juiste plekken van de tralieliggers. Zitten de hijspunten verkeerd, dan kan de prefab-vloer tijdens het hijsen breken." 

Dat geeft meteen een van de grootste obstakels aan die De Nijs en partners moesten overwinnen bij de ontwikkeling van de klem. Want de haken, die door het overhalen van een centrale hendel in één keer worden aangedrukt, moeten ook precies in die knopen vallen. Daarom zijn ze bij De Nijs blij dat betonfabrikant Dycore aanhaakte bij de ontwikkeling. Die kon precies aangeven wat je wel en niet kunt verwachten van een producent wat betreft de plaatsing van de tralieliggers en de positie van de knopen. Dat bleek cruciale informatie voor machinefabrikant Van Harten, die al eerder toetrad tot het ontwikkelteam, omdat die de klem zou gaan bouwen.     

De ontwikkelaars besloten te gaan voor een modulaire oplossing zodat de klem geschikt is voor de standaard vloerdelen van vier meter lengte, maar ook voor platen van tien meter. Dat lukt door hem op te bouwen uit twee delen, die al dan niet gekoppeld kunnen worden. De Nijs werkt meestal met platen met een breedte van drie meter, maar breedtes van 2,4 meter komen ook voor. Ook daar kan de klem volgens de veiligheidskundige vrij eenvoudig op worden aangepast, omdat de breedtemaat variabel is in te stellen.

Aanpikkers niet nodig 

Half december is de klem voor het eerst in gebruik genomen op het woningbouwproject Galgeriet in Monnickendam. Daar bewees hij volgens De Koning zijn nut. Aanpikken met kettingen is niet nodig, dus er hoeft ook niemand aangelijnd op de stapel vloeren te klimmen. De rigger kan vanaf de steiger de klem plaatsen en de hendel overhalen. Door of onder het frame kijkend ziet hij het meteen als één van de haken niet precies op de goede plek zit. In samenspraak met de kraanmachinist kan hij de klem dan opschuiven.  

"Maar de praktijk toont dat bij zo'n 90% van de platen de klem in één keer goed zit. We hebben al wel bedacht dat we in plaats van dubbele haken in het vervolg driedubbele haken op de klem gaan monteren. Dan weten we zeker dat elk hijspunt altijd in de knoop aangrijpt, zoals de regels voorschrijven", aldus de veiligheidskundige. 

Het werken met de klem is niet alleen veiliger, het gaat ook sneller. Normaal gesproken hanteert De Nijs een tijd van 1,5 uur om een vrachtwagen vol breedplaten te lossen. Het gebruik van de klem haalt daar een flinke hap vanaf.    

Vervolg  

Ideeën voor een vervolg zijn er inmiddels ook. Want het lossen van de breedplaten vanaf de vrachtwagen gaat nu snel en veilig, maar het plaatsen ervan op de constructie in aanbouw kan ook slimmer. "Daar is immers ook valbeveiliging nodig voor de medewerkers zolang er nog vloervelden open liggen. Met dezelfde drie bedrijven zijn daar ook al ideeën voor ontwikkeld, waar we al een aardig eind mee op streek zijn. Ook voor de kleinere pasplaten en opvulstukken die soms nodig zijn, voeren we slimmigheden door om ze veilig te kunnen hijsen en lossen." 

De breedplaatklem is inmiddels gekeurd als hijsmiddel. De patent-aanvraag loopt. De Nijs, Van Harten en Dycore hebben geen exclusiviteit afgesproken. Iedereen kan dus bij Van Harten aankloppen en een breedplaatklem bestellen. 

Dit artikel verscheen eerder op Cobouw